Nr konta bankowego: 10 1240 4025 1111 0010 6175 7085 - Przekaż 1% podatku nr KRS 0000445584 biuro@stowarzyszenieporanek.pl

Mnogość składników, obco brzmiące nazwy, określenia przypominające wzory chemiczne – czytanie etykiet tylko z pozoru może wydawać się problematyczne. Z tego artykułu dowiesz się, od czego zacząć, gdzie szukać pomocy oraz jak czytać etykiety, aby dowiedzieć się najważniejszych rzeczy na temat zakupu.

Co zawiera etykieta?

  • Właściwa nazwa – np. masło śmietankowe 60% oznacza, że jest to produkt zawierający 60% masła o smaku śmietankowym.
  • Skład produktu – na jego podstawie możemy łatwo ocenić jakość przed zakupem. Jak to zrobić dowiesz się czytając dalszą część artykułu.
  • Wartość energetyczna i odżywcza produktu – dowiedz się więcej na ten temat z broszury opracowanej przez Instytut Żywności i Żywienia [1] lub z materiału video w naszym cyklu „Okiem eksperta”.
  • Sposób przygotowania lub sposób użycia.
  • Warunki przechowania, np. w suchym i chłodnym miejscu.
  • Data ważności produktu – należy zapamiętać, że „Należy spożyć do…” to termin przydatności do spożycia. Wskazana data określa termin, po upływie którego produkt spożywczy nie nadaje się do wykorzystania, a więc nie można go spożywać. Natomiast „Najlepiej spożyć przed końcem…” to data minimalnej trwałości, do której prawidłowo przechowywany produkt zachowuje swoje właściwości. Produkt po upływie tej daty jest często dalej pełnowartościowy.
  • Informacje uzupełniające np. GDA (ang. Guideline Daily Amount) czyli wskazane dzienne spożycie. Informacja o GDA może być stosowana jako uzupełniająca do informacji żywieniowych, dostarczając wskazania dla konsumentów odnośnie orientacyjnego dziennego spożycia kalorii, białka, węglowodanów, tłuszczu, kwasów tłuszczowych nasyconych, błonnika, sodu i cukrów.
  • Informację o alergenach, czyli produktów, które osoba uczulona nie powinna spożywać.
  • Certyfikaty, np. Dolnośląski Produkt Regionalny – jakich oznaczeń należy szukać dowiesz się ze strony Polska Smakuje [2].

Czy wiesz, że…

E45 inaczej difosforan sodu to często stosowany w przemyśle wędliniarskim środek odpowiadający za wiązanie wody i emulgację białek Dzięki niemu producent może zużyć mniej mięsa i więcej wody na 100 gramów wyrobu. Poza tym wykorzystuje się go jako środek antykorozyjny, który usuwa kamień i osad, a także pomaga oczyszczać ścieki.

Zapamiętaj! Czyli instrukcja czytania etykiet

Aby uniknąć natrafienia na podobne, niestety bardzo często występujące związki należy:

1. Czytać etykiety – zawsze i wszędzie, po prostu wyrób sobie taki nawyk!
2. Zapamiętaj, że najbardziej wartościowe z punktu dietetyki produkty będzie zawsze niskoprzetworzone. Im krótsza liczba składników tym lepiej!
3 .Nie panikuj, jeżeli w produkcie znajduje się produkt zawierający literkę E z przodu – nie wszystkie są niekorzystne dla zdrowia np. E100 to kurkumina, naturalny barwnik, a E-300 to kwas askorbinowy, czyli popularna witamina C. Najlepiej zapamiętać taki oto schemat:
– E1xx to barwniki,
– E2xx to konserwanty,
– E3xx to przeciwutleniacze przedłużające trwałość produktów,
– E4xx to emulgatory, stabilizatory lub środki zagęszczające,
– E5xx to dodatki o zróżnicowanym przeznaczeniu,
– E6xx to wzmacniacze smaku,
– E7xx to antybiotyki,
– E9xx-E1299 to dodatki do żywności o różnym zastosowaniu,
– E13xx to modyfikowane skrobie [3]. Złota zasada analogicznie do podpunktu 2) : Im krótsza lista E na produkcie, tym lepiej!
4. Jogurt waniliowy a jogurt o smaku wanilii to nie to samo. Podobnie jak ser i wyrób seropodobny. Takie informacje zawarte są w dokładnym opisie produktu – najczęściej z tyłu etykiety, małym druczkiem.
5. Opakowanie wpływa na jakość produktu. Najbezpieczniejsze jest szkło, które nie wchodzi w żadne rekcje z żywnością, papier lub brak opakowania.
6. Nie wszystkie produkty ekologiczne są lepsze lub zdrowsze.
7. Nie kupuj produktów zawierających na pierwszym miejscu cukier lub sól. Zapamiętaj, że cukier i syrop glukozowo-fruktozowy to ten sam składnik.
8. Zwracaj uwagę nie tylko czy dany składnik figuruje na liście, ale również na zawartość procentową (np. obowiązkowo ile procent mięsa znajduje się w wędlinach).
9. Jeżeli korzystasz ze smartofona możesz posłużyć się kilkoma darmowymi aplikacjami, które z łatwością odszyfrują za Ciebie informacje zawarte na etykiecie. Wiesz, Co Jesz i Zdrowe Zakupy rozwiewają wątpliwości co do zawartości produktów, które trafią na Twój talerz.
10. Strona www.czytamyetykiety.pl na której można znaleźć opinie specjalistów na temat poszczególnych produktów znajdujących się w sklepach.

Podsumowanie

Jeszcze kilkanaście lat temu nikt nie zastanawiał się nad szkodliwością pożywienia, alergie zaś należały do rzadkich przypadków w statystykach zachorowań. Niestety, w ciągu tych lat sytuacja zmieniła się diametralnie – znacząco wzrosła liczba osób skarżących się na typowe objawy alergiczne lub słabą odporność immunologiczną, a także chronicznie chorych. Ponieważ koncerny nie prowadzą badań określających długoterminowy wpływ tych związków na ludzkie zdrowie, warto zwrócić uwagę na jakość kupowanego pożywienia oraz na problem przetworzonej żywności, której dostępność stała się wizytówką naszych czasów.

[1] Co powinniśmy wiedzieć o wartości odżywczej żywności: https://ncez.pl/upload/broszura-co-powinnis-my-wiedziec-o-wartos-ci-odz-ywczej-z-ywnos-ci-.pdf
[2] Jakich certyfikatów i oznaczeń szukać?: https://www.polskasmakuje.pl/jakich-certyfikatow-szukac/
[3] Wykaz wszystkich składników z adnotacją, czy są szkodliwe dla zdrowia czy nie znajdziesz tutaj: http://www.gostek.eu/index.php?option=com_content&view=article&id=513&Itemid=557